उत्पत्ति एकादशी, जी कार्तिक महिन्याच्या कृष्ण पक्षाच्या एकादशीला साजरी केली जाते, २०२४ मध्ये २६ नोव्हेंबर रोजी येत आहे. ही एकादशी भगवान श्री विष्णूची पूजा करण्यासाठी अत्यंत महत्वाची मानली जाते. हिंदू दिनदर्शिकेनुसार, या दिवशी श्री हरि विष्णूला प्रसन्न करण्यासाठी विशेष पूजा आणि व्रत केली जातात.
उत्पत्ति एकादशीची तिथी आणि शुभ मुहूर्त:
एकादशी तिथी प्रारंभ: २६ नोव्हेंबर २०२४ रोजी सकाळी ०१:०१ वाजता
एकादशी तिथी समाप्ती: २७ नोव्हेंबर २०२४ रोजी पहाटे ०३:४७ वाजता
पारण वेळ: २७ नोव्हेंबर दुपारी १:१२ ते ०३:१८ वाजेपर्यंत
तिथी हरिवसर समाप्ती: सकाळी १०:२६ वाजता
उत्पत्ति एकादशीचे नामकरण: उत्पत्ति एकादशीला “कार्तिक वद्य एकादशी” असे देखील ओळखले जाते, कारण या दिवशी एकादशी देवीचा अवतार भगवान विष्णूंच्या प्रेरणेने झाला. यामुळे या दिवशी एकादशीचे व्रत प्रारंभ झाले, म्हणूनच हे नाव “उत्पत्ति एकादशी” असे पडले.
पूजा विधी आणि साहित्य: उत्पत्ति एकादशीची पूजा अत्यंत विशेष असते. पूजा साहित्यात रक्षासूत्र, चंदन, अक्षत, फळे, फुलांची मण्यांची माल, अगरबत्ती, गंगाजल, तूप, तुळशीच्या पानांचा समावेश असतो.
सकाळी लवकर उठून स्नान करणे आणि देवघराची स्वच्छता करून भगवान श्री विष्णूंची पूजा करणे आवश्यक आहे.
गंगाजलाने श्री विष्णूंचा अभिषेक करावा.
पिवळे चंदन आणि पिवळी फुले अर्पण करून, तुपाचा दिवा लावावा.
शक्य असल्यास उपवास ठेवा आणि उपवास करण्याचा संकल्प करा.
पूजा कथेचे पठण करा आणि “ॐ नमो भगवते वासुदेवाय” या मंत्राचा जप करा.
नैवेद्य अर्पण करतांना तुळशीचे पान ठेवा आणि शेवटी क्षमा प्रार्थना करा.
उत्पत्ति एकादशीच्या व्रतामुळे सर्व मनोकामना पूर्ण होण्याची मान्यता आहे. हे व्रत करून व्यक्ती आपल्या जीवनातील सर्व अडचणी आणि समस्यांवर विजय मिळवू शकतो.
- डार्विन मंकी सुपरकंप्युटर: माकडांच्या मेंदूवर आधारित अत्याधुनिक तंत्रज्ञान
- “मस्तिष्क आणि हृदयासाठी आवश्यक असलेले जीवनसत्वे – आपल्या आरोग्याला एक नवा दिशा!”
- पंतप्रधान मोदीची चीनमधील बैठक: शी जिनपिंग आणि पुतिनसोबत चर्चा
- कोलकाता उच्च न्यायालयाचा ऐतिहासिक निर्णय: “चांगल्या नोकरीची शोध घेतलेली हक्कांची अधिकार”
- रक्षा मंत्री राजनाथ सिंह यांचा महत्त्वपूर्ण वक्तव्य: “शत्रु नाही, आत्मनिर्भरता मजबूत करणे, दबावाखालील देशांची शक्ती”