महाराष्ट्र सरकारने महिलांसाठी राबविलेल्या *‘लाडकी बहीण योजना’*त आता एक महत्वाचा बदल करण्यात आला आहे. या योजनेअंतर्गत महिलांना आतापर्यंत दरमहा १,५०० रुपये थेट बँक खात्यात दिले जात होते. मात्र, आता या योजनेत महिलांना ५०,००० रुपयांपर्यंतचे वैयक्तिक कर्ज उपलब्ध करून देण्यात येणार आहे. या निर्णयामुळे महिलांना उद्योजकतेसाठी भांडवल मिळून त्या आर्थिकदृष्ट्या सक्षम होतील.
लाडकी बहीण योजनेचा परिचय
जुलै २०२४ मध्ये सुरू झालेल्या या योजनेने लाखो महिलांना दिलासा दिला आहे. दरमहा १५०० रुपयांच्या मदतीनंतर आता कर्जाच्या स्वरूपात आर्थिक बळकटी मिळणार आहे. ग्रामीण आणि शहरी भागातील महिला स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी किंवा कुटुंबाच्या गरजांसाठी हे कर्ज वापरू शकतात.
कर्जाची वैशिष्ट्ये
- कर्जाची रक्कम: जास्तीत जास्त ₹50,000 पर्यंत
- सुलभ परतफेड: मासिक मानधनातूनच परतफेड होणार, त्यामुळे वेगळा ताण नाही
- कमी व्याजदर: ग्रामीण व सहकारी बँकांच्या सहकार्याने कमी व्याजात कर्ज उपलब्ध
- ऑनलाईन प्रक्रिया: पारदर्शक व भ्रष्टाचारमुक्त अर्ज प्रक्रिया, १५ दिवसांत कर्ज मंजुरी
- विशेष अॅप: सरकार यासाठी एक खास मोबाइल अॅप तयार करत आहे
पात्रता
- अर्जदार महिला ‘लाडकी बहीण योजने’ची नोंदणीकृत लाभार्थी असावी
- कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न २.५ लाख रुपयांपेक्षा कमी असावे
- वय २१ ते ६० वर्षांदरम्यान असावे
- आवश्यक कागदपत्रे: आधार कार्ड, बँक खाते, उत्पन्नाचा पुरावा
अर्ज प्रक्रिया
महिला या कर्जासाठी जवळच्या बँकेत किंवा ऑनलाईन अर्ज करू शकतात. आवश्यक कागदपत्रे अपलोड केल्यानंतर तपासणी होईल आणि १५ दिवसांत कर्जाची रक्कम थेट बँक खात्यात जमा होईल.
महिला उद्योजकतेला चालना
या कर्जातून महिला ब्युटी पार्लर, शिवणकाम, मसाले-लोणचे, खाद्यपदार्थ व्यवसाय, ट्यूशन, कुक्कुटपालन यांसारखे उपक्रम सुरू करू शकतात. यामुळे त्या स्वावलंबी होतील आणि इतरांनाही रोजगार देऊ शकतील.
सामाजिक परिणाम
महिलांना आर्थिक बळकटी मिळाल्याने कुटुंबाचे जीवनमान सुधारेल. मुलांचे शिक्षण, आरोग्य, घराच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी आत्मविश्वास वाढेल. ग्रामीण व शहरी अर्थव्यवस्थेलाही चालना मिळेल.
राज्य सरकारचा हा उपक्रम महिला सक्षमीकरणासाठी एक मोठे पाऊल मानला जात आहे. भविष्यात कर्जाची मर्यादा वाढवली जाण्याची शक्यता आहे. या योजनेची यशस्वी अंमलबजावणी झाल्यास, ती इतर राज्यांसाठीही आदर्श ठरू शकते.