भारतातील जीएसटी (वस्तू व सेवा कर) व्यवस्थेत लवकरच मोठे बदल होण्याची शक्यता आहे. पुढील जीएसटी सुधारणा – दोन स्लॅबची सोपी रचना, ही ‘दीवाळी गिफ्ट’ म्हणून पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी स्वातंत्र्यदिनाच्या भाषणात जाहीर केली. परंतु आता चर्चेत नवरात्रीच्या वेळी ही सुधारणा लागू होण्याची शक्यता देखील वाढली आहे.
प्रस्तावित GST बदल:
- विद्यमान चार स्लॅब (5%, 12%, 18%, 28%) हटवून केवळ 5% आणि 18% अशी दोन-स्लॅब रचना.
- लक्झरी व ‘सिन गुड्स’ (जसे तंबाखू, महागडे वाहन इत्यादी) वर 40% विशेष कर लागू करण्याचा प्रस्ताव .
- काही गरजेच्या वस्तूंना (उदाहरणार्थ, औषधे, कुटुंबासाठी आवश्यक वस्तू) 12% शुल्क 5% मध्ये, आणि 28% दर 18%वर आणण्याचा प्रस्ताव आहे .
अपेक्षित समयसारणी:
- GST कौन्सिलची बैठक 3–4 सप्टेंबर 2025 मध्ये होणार आहे, जिथे यावर अंतिम निर्णय होण्याची शक्यता आहे .
- पंतप्रधानांनी घोषित केलेली “Diwali gift” ही सुधारणा दिवाळीपूर्वी, म्हणजेच ऑक्टोबर 2025 मध्ये लागू करण्याचा इरादा आहे .
आर्थिक परिणाम:
- कुटुंबांच्या खर्चात होणारी बचत, उद्योगांना मागणी वाढवण्यास मदतगार ठरणार.
- पॅकेज्ड फूड्स, छोटी गाड्या, दैनंदिन टिकाऊ वस्तू यांसाठी किंमत सुलभ होईल, ज्यामुळे ग्राहकांचा खप वाढेल .
- मात्र, सरकारच्या महसुलात शुरूवातीला 1 लाख ते 1.7 लाख कोटी रुपयांची तुटवडा संभवतो, परंतु मध्यम मुदतीत मागणी वाढल्याने तो भरून निघण्याची अपेक्षा आहे .
व्यवसाय व ग्राहक यांवर परिणाम:
- ऑटोमोबाईल, FMCG, इलेक्ट्रॉनिक्स उद्योग यांना मोठा लाभ होणार; ग्राहकांनी महाग वस्तू खरेदी करण्याची इच्छा जपून ठेवल्याचे दिसते .
- उद्योग व व्यापारी संघटना वेळेत अंमलबजावणीची मागणी करत आहेत, कारण किंमत कपात होण्याची अपेक्षा आधीच खरेदी थांबवण्यात दिसत आहे .