पुणे | 27 ऑगस्ट 2025 : राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी मोठी घोषणा केली आहे. कृषी क्षेत्र अधिक किफायतशीर आणि उत्पादक करण्यासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) तंत्रज्ञानाच्या वापरावर सरकारने 500 कोटी रुपयांची तरतूद केली आहे. हे तंत्रज्ञान शेतीत “गेमचेंजर” ठरेल, असा विश्वास अजित पवार यांनी व्यक्त केला.
पुण्यातील श्री छत्रपती सहकारी साखर कारखाना भवानीनगर आयोजित शेतकरी मेळावा आणि कृषी प्रदर्शनाच्या उद्घाटनप्रसंगी ते बोलत होते. यावेळी कृषीमंत्री दत्तात्रय भरणे, ट्रस्ट आणि कारखान्याचे पदाधिकारी उपस्थित होते.
अजित पवार म्हणाले की,
- जमिनीची घटती सुपीकता, पाण्याची कमतरता, खतांचा वाढता खर्च, घटता उतारा आणि वातावरणीय बदल या समस्या आज शेतकऱ्यांसमोर उभ्या आहेत.
- एआय तंत्रज्ञानाच्या वापराने उसाच्या उत्पादनात तब्बल 40 टक्क्यांनी वाढ झाल्याचे सिद्ध झाले आहे.
- उसासोबतच फळबागा, कापूस आणि सोयाबीन पिकातही एआयचा वापर वाढवण्याची तयारी सुरू आहे.
शेतकऱ्यांसाठी अनुदान योजना
ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांना त्यांच्या शेतात एआय तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यासाठी प्रति हेक्टर 25,000 रुपये खर्च येणार आहे. त्यापैकी –
- 9,000 रुपये वसंतदादा शुगर इन्स्टिट्यूट देणार,
- 7,000 रुपये कारखाना अग्रिम म्हणून देणार,
- तर शेतकऱ्यांनी 9,000 रुपये स्वतः भरायचे आहेत.
या तंत्रज्ञानाचा जास्तीत जास्त शेतकऱ्यांनी लाभ घ्यावा, असे आवाहनही अजित पवार यांनी केले.
ठिबक सिंचनावर भर
एआयचा योग्य वापर करण्यासाठी ठिबक सिंचन आवश्यक असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले. राज्य शासन यासाठी शेतकऱ्यांना अनुदान वेळेवर मिळेल याची काळजी घेणार असल्याचे ते म्हणाले. हवामानातील बदलांना सामोरे जाण्याची क्षमता एआयमध्ये असल्याने पुढील काळात हे तंत्रज्ञान अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहे.
इतर घोषणा
- श्री छत्रपती सहकारी साखर कारखाना परिसरातील रस्त्यांसाठी 10 कोटी रुपये निधी देण्याची घोषणा.
- रयत शिक्षण संस्थेला शाळा उभारण्यासाठी 81 आर जमीन देण्याचा निर्णय.
- शाळा इमारतीसाठी शरद पवारांच्या मदतीने 4 कोटी रुपयांची तरतूद करण्याचे नियोजन.
अजित पवार यांनी आश्वासन दिले की, राज्य शासन आणि जिल्हा बँक पातळीवर कारखान्यांना आणि शेतकऱ्यांना सर्वतोपरी मदत केली जाईल.
निष्कर्ष
कृषी क्षेत्रात एआयचा वापर हे केवळ तांत्रिक नवेपण नसून, शेतकऱ्यांचे उत्पादन वाढवून त्यांचा खर्च कमी करण्यासाठीचे प्रभावी पाऊल आहे. आगामी काळात हे तंत्रज्ञान महाराष्ट्राच्या कृषी क्षेत्रासाठी एक मोठा टर्निंग पॉईंट ठरणार आहे.